ناهنجاری مادرزادی که در آن پا به سمت داخل چرخیده، پاشنه بالا و نوک انگشتان رو به پایین است، «پاچنبری» و در پزشکی «Clubfoot» یا «Pes Equinovarus (PEV)» نامیده میشود. این یکی از شایعترین ناهنجاریهای مادرزادی پاست و بهطور متوسط در هر ۱۰۰۰ تولد یک مورد دیده میشود. در نیمی از موارد هر دو پا درگیرند و خطر آن در پسران بیشتر از دختران است. علت دقیق آن مشخص نیست، اما ترکیبی از عوامل ژنتیکی و محیطی مسئول دانسته میشود.
پاچنبری با درمان زودهنگام قابل اصلاح است!
درمان پاچنبری باید هرچه زودتر پس از تولد آغاز شود. پاچنبری در مراحل اولیه بدون جراحی درمان میشود، اما اگر درمان به تأخیر بیفتد، تغییر شکل استخوانها ایجاد شده و جراحی باز اجتنابناپذیر میشود.
پا با مانور ویژهای به نام روش پونستی بهتدریج اصلاح و گچ گرفته میشود. کلاژن بافتهای نرم کوتاهشده بهتدریج مانند آکاردئون باز و بلند میشود و اجازه میدهد پا با گچ بعدی کمی بیشتر اصلاح شود. به این ترتیب گچ هفتهای یک بار تعویض میشود و بسته به شدت بیماری در مجموع ۶ تا ۹ بار گچگیری انجام میشود.

اگر تا پایان هفته چهارم پاشنه به سطح کف پا نرسیده باشد، تاندون آشیل که مانع رسیدن پاشنه به وضعیت طبیعی است، زیر بیهوشی با جراحی بریده میشود (آشیلوتومی). این کار در اکثریت بزرگی از موارد، حدود ۸۵ تا ۹۰ درصد، لازم است. پس از آن گچ نهایی به مدت ۴ هفته گذاشته میشود و در این مدت تاندون با طول دلخواه دوباره رشد میکند. پس از برداشتن گچ، ارتز ویژهای به نام بریس پونستی برای کودک گذاشته میشود که در ۳ ماه اول ۲۴ ساعته و سپس بهتدریج فقط شبها استفاده میشود و در مجموع تا ۴ سالگی باید ادامه یابد. این مهمترین بخش درمان است؛ اگر والدین از بریس استفاده نکنند، پا به حالت قبلی برمیگردد. عودهای سال اول دوباره با گچگیری درمان میشوند و در سنین بالاتر جراحی انتقال تاندون لازم است.
موفقیت درمان
با درمان زودهنگام، اکثریت بزرگی از موارد پاچنبری در سال اول کودکی اصلاح میشوند. فقط پای درگیر ۰٫۵ تا ۱٫۵ شماره کوچکتر از پای دیگر میماند و ساق همان سمت ممکن است کمی نازکتر و کوتاهتر بماند. کودکانی که بهخوبی درمان شوند پایی تقریباً طبیعی خواهند داشت، زندگی عادی دارند، در راه رفتن و دویدن مشکلی ندارند و به کفش مخصوص نیاز ندارند.
اطلاعات این صفحه صرفاً جنبه آموزشی عمومی دارد و جایگزین معاینه و تشخیص نیست.