برجستگی استخوانی سختی که در اثر رسوب نمک‌های کلسیم در زیر استخوان پاشنه ایجاد می‌شود «خار پاشنه» نام دارد؛ این نام به این دلیل است که در رادیوگرافی شبیه خار دیده می‌شود.
خار پاشنه علل گوناگونی دارد، اما معمولاً در اثر سال‌ها فشار بر فاسیای کف پایی ایجاد شده و به مرور قدم برداشتن و راه رفتن را دشوار می‌کند.
چه کسانی به خار پاشنه مبتلا می‌شوند؟
در زنان شایع‌تر است. علل آن شامل دویدن و ورزش‌های پرشی زیاد، اشکال در نحوه گام برداشتن، اضافه وزن و کفش بدون حمایت داخلی (صندل تخت، دمپایی لاانگشتی، کفش پاشنه‌بلند و...) است. افراد دارای کف پای صاف یا قوس بلند، بیماران دیابتی و مبتلایان به روماتیسم یا فرسایش مفاصل نیز مستعدترند.
علائم چیست؟
مبتلایان اغلب صبح هنگام بیدار شدن در فشار آوردن به بخش داخلی پاشنه مشکل دارند و احساس می‌کنند روی خار پا گذاشته‌اند. اگر درمان نشود، اختلال راه رفتن ناشی از آن ممکن است به مشکلات پا، زانو، لگن و کمر منجر شود.
چگونه درمان می‌شود؟
چون اختلال راه رفتن از علل اصلی است، پیش از درمان باید شناسایی و در صورت وجود اصلاح شود.
نخستین درمان استراحت است. ورزش‌های خانگی کششی عضلات پا درد را کم می‌کند و داروهای ضدالتهاب غیراستروئیدی با کاهش التهاب درد را تسکین می‌دهند. گذاشتن یخ روی ناحیه دردناک روزی ۳ تا ۵ بار و هر بار ۲۰ دقیقه نیز مفید است. بیماران نباید در خانه پابرهنه راه بروند، دمپایی با زیره نرم بپوشند و در صورت امکان کفش ورزشی را به کفش زیره‌سخت ترجیح دهند. استفاده از پدهای سیلیکونی پاشنه نیز توصیه می‌شود.
برای بیمارانی که از ماساژ، ورزش، دارو و سرما سودی نبرند، تزریق موضعی کورتون (استروئید) یا تزریق‌های دیگر انجام می‌شود و در سال‌های اخیر مطالعات درباره تزریق‌های مؤثرتر و بی‌خطرتر افزایش یافته است. به‌ندرت جراحی لازم می‌شود که در آن تاندون آزاد و برجستگی استخوانی برداشته می‌شود.
«خار پاشنه» و «فاسئیت کف پا» نباید با هم اشتباه شوند
تنها ارتباط این دو بیماری متفاوت این است که فاسئیت کف پا ممکن است به مرور به خار پاشنه تبدیل شود. برخلاف باور رایج، خار پاشنه علت شایع درد پاشنه نیست؛ از هر ۲۰ بیمار دارای خار در رادیوگرافی معمولاً فقط یک نفر درد پاشنه دارد. این دو در میان مردم اغلب با هم اشتباه شده و هر دو «خار پاشنه» نامیده می‌شوند. برای جلوگیری از درمان نادرست، تمایز آن‌ها و مراجعه به متخصص هنگام درد پاشنه مهم است.
اطلاعات این صفحه صرفاً جنبه آموزشی عمومی دارد و جایگزین معاینه و تشخیص نیست.