آرتروسکوپی مچ پا
آرتروسکوپی مچ پا یعنی مشاهده و بررسی داخل مفصل مچ پا با دوربین‌های تلسکوپی بلند به نام آرتروسکوپ. تحت بیهوشی عمومی یا ناحیه‌ای در اتاق عمل و شرایط استریل انجام می‌شود؛ در بی‌حسی ناحیه‌ای هر دو پا با تزریق در کمر بی‌حس شده و بیمار خوابانده نمی‌شود. دو برش حدود ۱ سانتی‌متری در جلوی مچ پا ایجاد شده و دوربین و ابزارها از آن‌ها وارد مفصل می‌شوند.
مزایا: دوره بهبودی کوتاه‌تر از روش‌های باز، خطر عفونت کمتر به دلیل باز نشدن مفصل، درد کمتر پس از جراحی و بازگشت سریع‌تر ورزشکاران به ورزش.
با آرتروسکوپی مچ پا چه بیماری‌هایی درمان می‌شوند؟
درد، تورم و محدودیت حرکتی که اغلب پس از پیچ خوردگی ایجاد شده و با وجود درمان طولانی برطرف نمی‌شوند، معمولاً ناشی از آسیب‌های غضروفی و گیر افتادن بافت نرم‌اند که با آرتروسکوپی با موفقیت درمان می‌شوند. سینوویت، یعنی رشد بیش از حد پرده مفصلی که مچ را پر کرده و در بیماری‌های روماتیسمی، هموفیلی و حالات خونریزی داخل مفصل تورم ایجاد می‌کند، و نیز برداشتن تومورهای نادر داخل مفصل با آرتروسکوپی قابل انجام است.
عوارض آرتروسکوپی چیست؟
عوارض اندک‌اند: عفونت مفصل، ترومبوآمبولی و آسیب غضروف در حین جراحی. جراح و متخصص بیهوشی اقدامات لازم را انجام می‌دهند و حرکت زودهنگام بیمار عوارض را به حداقل می‌رساند.
پیچ خوردگی مچ پا
پیچ خوردگی مچ پا آسیبی بسیار شایع است و هر کسی در طول عمر چند بار پایش پیچ می‌خورد. پیچ خوردگی ساده معمولاً بدون اثر ماندگار بهبود می‌یابد. در پیچ خوردگی، مچ تقریباً همیشه به داخل چرخیده و رباط‌های خارجی آسیب می‌بینند؛ به‌سرعت تورم در بخش خارجی مچ ایجاد شده و طی چند روز کبودی به سمت پاشنه و کف پا گسترش می‌یابد. در پیچ خوردگی خفیف درد طی چند روز کم شده و بیمار می‌تواند روی پا راه برود، اما در موارد شدیدتر بازگشت به راه رفتن عادی گاهی هفته‌ها طول می‌کشد.
درمان
چهار اقدام نخست: روی پا فشار نیاورید، بلافاصله روی بخش خارجی مچ یخ بگذارید، در اولین فرصت با باند کشی از پنجه به بالا ببندید و پا را بالا نگه داشته و استراحت دهید. پس از این، در پیچ خوردگی خفیف ظرف چند روز تا چند هفته می‌توان به ورزش بازگشت.
پس از پیچ خوردگی شدید، توان‌بخشی برای بازگرداندن حرکت و قدرت مچ آغاز می‌شود و بیمار تا رسیدن حرکات به سطح قبل پیگیری می‌شود. با کاهش درد، استفاده از مچ در فعالیت‌های روزمره بیشتر شده و معمولاً پس از یک تا یک‌ونیم ماه شکایات به‌خوبی کاهش می‌یابد. تورم بخش خارجی مچ ممکن است مدت طولانی و حتی ماه‌ها باقی بماند؛ مهم این است که درد برطرف شده باشد. اگر چند ماه پس از پیچ خوردگی درد همچنان باقی باشد یا گاه‌به‌گاه تورم ایجاد شود، باید بدون انتظار به متخصص مراجعه کرد. علت دردهای طولانی پس از پیچ خوردگی معمولاً شکستگی غضروف یا رشد و گیر افتادن پرده داخلی مفصل است.
در صورت شک به شکستگی غضروف، پزشک مفصل را با رادیوگرافی و ام‌آر‌آی بررسی می‌کند؛ چون شکستگی غضروف اغلب در رادیوگرافی دیده نمی‌شود، ام‌آر‌آی بسیار ارزشمند است.
بسته به محل و اندازه شکستگی، درمان غیرجراحی یا جراحی انجام می‌شود. اگر با روش غیرجراحی جوش نخورد، با آرتروسکوپی جراحی شده و تا بهبود روی پا فشار آورده نمی‌شود. بازگشت به ورزش حدود چهار تا پنج ماه بعد ممکن است.
ضایعات غضروفی مچ پا
ضایعات غضروفی مچ پا (ضایعات استئوکندرال تالوس) ممکن است پس از آسیب (پیچ خوردگی، افتادن، آسیب ورزشی) یا بدون آسیب ایجاد شوند. بیماران هنگام راه رفتن در اطراف مچ، معمولاً در جلو، درد احساس می‌کنند؛ فعالیت ورزشی به دلیل درد محدود شده و پس از فعالیت ممکن است تورم دیده شود.
اگر درد مچ پس از پیچ خوردگی بیش از دو ماه ادامه یابد، مراجعه به متخصص سودمند است. همراه معاینه، رادیوگرافی و در صورت نیاز ام‌آر‌آی برای بررسی دقیق‌تر غضروف انجام می‌شود.
درمان
با یافتن ضایعه، درجه آن با ام‌آر‌آی تعیین شده و بررسی می‌شود که آیا توان بهبود دارد و غضروف پوشاننده سطح مفصل سالم است یا نه، و مسیر درمان مشخص می‌شود.
اگر ضایعه قابل بهبود و نه چندان بزرگ باشد و غضروف پوشاننده سالم باشد، ابتدا درمان غیرجراحی امتحان می‌شود: ورزش‌های تقویتی مچ، توان‌بخشی در آب، ورزش‌های تقویت حس عمقی و عدم تحمل وزن موقت.
اگر ضایعه بزرگ و بدون توان بهبود باشد، جراحی آرتروسکوپی یا باز انتخاب می‌شود. ضایعه کوچک‌تر با آرتروسکوپی پاکسازی و اقداماتی برای کمک به بازسازی غضروف (سوراخ کردن، تراشیدن) انجام می‌شود؛ اما در ضایعه بزرگ، استوانه‌های غضروفی برداشته‌شده از زانو جایگزین غضروف تخریب‌شده مچ می‌شوند (موزاییک‌پلاستی).
پس از جراحی، بسته به اندازه ضایعه، بیماران ۶ تا ۱۲ هفته بدون تحمل وزن راه می‌روند و هم‌زمان توان‌بخشی و تقویت مچ آغاز می‌شود.
پس از جراحی و توان‌بخشی موفق، بیماران می‌توانند به فعالیت‌های ورزشی بازگردند.
اطلاعات این صفحه صرفاً جنبه آموزشی عمومی دارد و جایگزین معاینه و تشخیص نیست.