مفصل زانو را می‌توان به دو نیمه داخلی و خارجی تقسیم کرد. هنگام ایستادن، محور وزن بدن از سر استخوان ران شروع شده و از وسط زانو و وسط مچ پا عبور می‌کند. به این ترتیب ۶۰٪ وزن بدن به بخش داخلی زانو و ۴۰٪ به بخش خارجی منتقل می‌شود. به همین دلیل با افزایش سن، بخش داخلی زانو زودتر ساییده شده و پاها به سمت داخل خم می‌شوند که به آن «پای پرانتزی» (ژنو واروم) می‌گویند.
در پایی که به داخل خم شده، بخش داخلی زانو بار بسیار بیشتری تحمل می‌کند؛ در نتیجه مفصل سریع‌تر فرسوده و دچار آرتروز می‌شود و این روند، زانو را سریع‌تر به سمت جراحی تعویض مفصل می‌برد.
جراحی اصلاح استخوانی برای رفع این انحراف «استئوتومی بالای تیبیا (HTO)» نام دارد. این یک اصلاح زیبایی نیست، بلکه اقدامی اصلاحی واقعی برای جلوگیری از فرسایش زودرس زانو یا به تعویق انداختن تعویض مفصل در زانوهایی است که فقط بخش داخلی آن‌ها ساییده شده است.
جوانانی که انحراف شدید پا دارند ممکن است برای زیبایی درخواست اصلاح کنند، اما در این سن اصلاح پا با جراحی استخوان برای حفظ سلامت زانو ضروری است.
امروزه برای این جراحی معمولاً بیماران ۴۰ تا ۶۰ ساله مبتلا به آرتروز زانو (ساییدگی غضروف بخش داخلی) مراجعه می‌کنند. هدف درمان در این گروه، به دست آوردن ۵ تا ۱۰ سال پیش از تعویض مفصل و فراهم کردن حرکات بسیار راحت‌تر و کم‌دردتر در این مدت است.
هدف این جراحی اصلاح انحراف پا و انتقال بار از غضروف ساییده بخش داخلی زانو به بخش خارجی سالم‌تر است.
این جراحی برای چه کسانی مناسب است؟
- بیمارانی که در بخش داخلی زانو آرتروز دارند و بخش خارجی و کشکک سالم است،
- انحراف پا بیش از ۲۵ درجه نیست،
- اضافه وزن شدید ندارند،
- محدودیت حرکتی زیادی در زانو ندارند،
- و درگیری روماتیسمی زانو ندارند.
مزایای این جراحی چیست؟
- جراحی در زیر زانو انجام می‌شود. چون وارد مفصل نمی‌شوند و هیچ ایمپلنتی در مفصل قرار نمی‌گیرد، ساختار طبیعی مفصل حفظ می‌شود و بیماران راحت‌تر از پروتز حرکت می‌کنند.
- در بیماران مناسب، تعویض مفصل زانو را ۵ تا ۱۰ سال به تعویق می‌اندازد و نیاز به رویژن پروتز که سال‌ها بعد ممکن است پیش آید کاهش می‌یابد.
روش جراحی:
پیش از جراحی، رادیوگرافی تمام‌قد پاها در حالت ایستاده گرفته می‌شود تا میزان جابه‌جایی محور تحمل وزن و زاویه انحراف اندازه‌گیری شود.
این جراحی به روش باز انجام می‌شود. پیش از آن می‌توان با آرتروسکوپی (روش بسته) غضروف آسیب‌دیده داخل مفصل را پاکسازی یا پارگی منیسک را درمان کرد. در جراحی، استخوان زیر زانو بریده می‌شود و پس از رسیدن به زاویه اصلاحی مطلوب، با پلاک و پیچ ثابت می‌شود. پس از جراحی صاف شدن پا به‌خوبی دیده می‌شود. پس از این جراحی یک یا دو شب بستری لازم است، سپس ۶ تا ۸ هفته راه رفتن با عصا و پس از ۲ ماه تحمل کامل وزن مجاز است.
عوارض جراحی چیست؟
اگرچه شایع نیستند، مهم‌ترین عوارض احتمالی عبارت‌اند از:
- آسیب عروق و اعصاب در حین جراحی
- تورم، درد، سندرم کمپارتمان
- عفونت
- تشکیل لخته در رگ‌ها
- شل شدن یا شکستن پلاک و پیچ‌ها
- جوش خوردن ناکافی یا جوش نخوردن استخوان
اطلاعات این صفحه صرفاً جنبه آموزشی عمومی دارد و جایگزین معاینه و تشخیص نیست.